Türkiye'deki Macar Mirası
Değerli Ziyaretçiler!
Türkiye’deki Macar mirasını tanıtan web sitemize hoş geldiniz.
Bu sitenin amacı, Macarlar ve Türklerin tarih boyunca uzun yıllara dayanan ilişkilerinin bu coğrafya üzerindeki olumlu etkilerini göstermektir. Bu vesileyle sayfa üzerindeki Türkiye haritasında dolaşıp Macarların tarihin herhangi bir döneminde bıraktığı izleri takip edebilirsiniz. Zaman yolculuğumuz Bizans İmparatorluğu’ndan başlayarak, Osmanlı İmparatorluğu döneminden geçip Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna ve oradan günümüze kadar uzanır. Coğrafi açıdan ise ülkenin neredeyse her bölgesini kapsar; İstanbul’dan Ankara’ya, İzmir’den Muğla’ya, Tekirdağ’dan Kars’a veya Boyabat’tan Osmaniye’ye kadar.
Türkiye genelinde birçok noktada Macarların kültürel anlamda bıraktığı izler kimi zaman bir anıt şeklinde bulunmaktadır. Bunların yönetimi, denetimi ve araştırılması Türkiye’deki Macaristan dış temsilcilikleri, Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Başkonsolosluğu’nun yanı sıra, İstanbul’daki Liszt Enstitüsü – Macar Kültür Merkezi tarafından Macaristan’daki kurumlarla, özellikle de Macaristan Milli Müzesi ile işbirliği içinde yürütülmektedir. 2013 yılında İstanbul’da yeniden bir Macar Kültür Merkezi açıldıktan sonra, merkez başından itibaren Türkiye’deki Macar anıt yerlerinin tespiti, araştırılması, belgelenmesi ve tanıtımını önemli bir hedef olarak gördü. Bu konuya, önemli tarihi objeler (örneğin, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Buda’daki Meryem Ana Kilisesi’nden getirilen ve Ayasofya’da bulunan şamdanlar), kişilere ve olaylara bağlanabilen mekanlar (Árpád Hanedanı’ndan Aziz Piroska, yani İmparatoriçe Eirene’nin Ayasofya’daki mozaik portresi; bir zamanlar Yedikule’de tutsak kalan Macarların anıt plaketi; Çanakkale Savaşı anıtı veya bir zamanlar Ferenc Liszt’in konakladığı ev), mezar anıtları (Osmanlı’da matbaanın kurucusu Macar asıllı İbrahim Müteferrika’nın mezarı, Feriköy’deki Protestan veya Katolik mezarlıklarının Macar bölümleri ve mezarları), parklar (Zonguldak’taki veya İstanbul-Pendik’teki Macar-Türk Dostluk Parkı) ve anma sergileri (Osmaniye’deki Béla Bartók anma sergisi veya Kars’ta Kafkas cephesinde savaşan Macar kahramanların sergisi). En kompleks örnekler ise, bütün binaların veya bina komplekslerinin ayakta kaldığı durumlardır. Bu binalar, bir zamanlar Macarlar tarafından inşa edilmiş olabilir, örneğin Milas veya Ankara’da Macar ustalar tarafından inşa edilen evler gibi, ya da tarihsel olaylara veya şahsiyetlere bağlı da olabilir. İkinci durumun belki de en özel örnekleri, Prens II. Ferenc Rákóczi ve maiyetinden kalan Tekirdağ’daki binalar, İstanbul’daki Erdel Elçilerin Binası veya Kütahya’daki Lajos Kossuth anı müzesidir.
Önce Osmanlı, sonrasında ise Cumhuriyet döneminde Türk ve Macar ilişkilerinin her iki halkın diline, kültürüne ve tarihine ne kadar derin bir iz bıraktığı iyi bilinmektedir. 18. ve 19. yüzyıl Macar devrimleri ve özgürlük mücadelelerinin liderleri, örneğin Imre Thököly, II. Ferenc Rákóczi ve Lajos Kossuth, Osmanlı topraklarına sığındılar. Bu nedenle, bu dönemden günümüze kadar pek çok anı kalmıştır. Sonrasında, 20. yüzyılın başında, Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin ilan edilmesiyle birlikte, ülkenin inşasına katılan çok sayıda Macar uzman ve inşaat işçisi bulunur, onların izlerini de birçok yerde görebiliriz. Türkiye’de mimari, su işleri, tarım ve hatta meteorolojinin gelişimi ile ilgili çalışmaların arkasında onların emekleri bulunmaktadır. Kimi zaman önemli boyutlarda, kimi zamansa küçük çapta bu kişisel hikayeleri burada bir araya getirmek istedik.
Tüm Türkiye’yi kapsayan bu üç dilli veritabanı, şehirlere göre de taranabilir. Aynı zamanda arama arayüzünde anahtar kelimelerle de arama yapılabilir. Anıt yerlerinin listesi sürekli genişlemektedir.
Hazırlanmasına katkıda bulunan herkese teşekkür ederiz. Keyifli vakit geçirmenizi ve yeni bilgiler keşfetmenizi dileriz.
