Ferenc Hillinger ve Bruno Taut: Cebeci Ortaokulu
Ferenc Hillinger (Franz Hillinger) 30 Mart 1895’te Nagyvárad’da (Oradea) dünyaya geldi. Budapeşte’deki mimarlık öğreniminin ardından Berlin’de eğitimine devam etti. 1919 ve 1922 yılları arasında Berlin’deki Technische Hochschule Charlottenburg’da eğitim görürken, Bruno Taut’un (1880-1938) öğrencisi ve mesai arkadaşı oldu.
Bruno Taut, 1933’te Almanya’dan ayrılmak zorunda kalınca önce Japonya’da, daha sonra da Türkiye’de görev yaptı. Hillinger onu takip ederek Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde eski adıyla İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde öğretim görevlisi olarak modernist fikirlerin yayılmasında rol oynadı.
Hillinger, 1937’den 1939’a kadar başlangıcından itibaren bir dizi Alman, Fransız ve Avusturyalı öğretim görevlisini bünyesinde barındıran İstanbul’daki üniversitede öğretim görevlisi olarak görev yaptı. Ayrıca, başta Taut ile birlikte mesai arkadaşı olarak bir dizi mimarî projenin tasarımında ve uygulamasında yer aldı. Ortak çalışmaları arasında Ankara’daki Cebeci Ortaokulu (1938), de sayılabilir. Taut’un vefatının ardından onun yapım aşamasındaki binaları Hillinger’in gözetiminde tamamlandı.
Hillinger, 1939’a kadar İstanbul’da dersler verdi, bunun ardından ağırlıklı olarak Ankara’da çalıştı. 1941 yılında Ankara Yapı ve Usta Okulu’nun teknik şefi olarak görev yapmış olması, teknik ve yapı bilimi üzerine göstermiş olduğu eğitim ve öğretim düşkünlüğünün bir yansıması olarak nitelendirilebilir.
1948’de Hillinger’ın karısı ve çocukları Amerika Birleşik Devletleri’ne taşındı. Kendisi, 1953-1956 yılları arasında Ankara’da çalışmaya devam ederken, Clemens Holzmeister tarafından 1939 yılında tasarlanan Türkiye Büyük Millet Meclisi Bina Kompleksi’nin (Ankara, 1939-60) inşasına destek verdi. Öğretim ve tasarım çalışmalarının yanı sıra makaleler de yazdı: 1941 yılında Arkitekt dergisinde yayınlanan “Damın İnşa Şekli Hakkında” adlı bir makale kaleme aldı. Aynı zamanda Türk arşiv kaynakları, 1942, 1949 ve 1950 yıllarında Milli Eğitim Bakanlığı’nın Hillinger’i uzman olarak görevlendirmeye devam ettiğini doğrulamaktadır. Daha sonra 1956’da New York’ta yaşayan ailesine katıldı. 1973’te bu şehirde vefat etti. Ailesi hâlâ onun anısını yaşatmakta ve kızı Edith Hillinger, New York’ta yaşayan başarılı bir ressam olarak hayatına devam etmektedir.
